آرامگاه هالیکارناسوس یکی از معروفترین عجایب هفتگانه جهان باستان است که در شهر بدروم ترکیه (هالیکارناسوس قدیم) و در نزدیکی ساحل دریای اژه قرار دارد. این مقبره باشکوه برای ماسولوس، ساتراپ (فرماندار) هخامنشی کاریا، به دستور همسرش آرتمیس ساخته شد و قرنها بهعنوان نمادی از قدرت، ثروت و ذوق هنری یونانی–هخامنشی شناخته میشد و امروز از این آرامگاه عظیم، فقط ویرانهها و بقایای پایه سنگی، چند ستون شکسته و مدلهای بازسازیشده در محل و موزهها باقی مانده است. بخشی از مجسمهها، نقشبرجستهها و ستونها به موزه بریتانیا در لندن منتقل شده و بخشی دیگر در موزه باستانشناسی بدروم نگهداری میشود. اگر قصد دارید در کنار سواحل و تفریحات، یکی از مهمترین یادگارهای دنیای باستان را هم ببینید، این مقاله راهنمای تاریخچه و معماری آرامگاه هالیکارناسوس بدروم و نقطه شروع ایدهآل شماست.
آرامگاه هالیکارناسوس بدروم
آرامگاه هالیکارناسوس کجاست؟ معرفی شاهکار عجایب هفتگانه
آرامگاه هالیکارناسوس یا مقبره ماسولوس، یک بنای تدفینی عظیم بود که در شهر باستانی هالیکارناسوس، یعنی بدروم امروزی، در قرن چهارم قبل از میلاد ساخته شد. این آرامگاه ترکیبی از معماری یونانی، مصری و آناتولیایی و بهقدری باشکوه طراحی شده بود که بعدها واژه لاتین Mausoleum (بهمعنای «مقبره باشکوه») از نام ماسولوس گرفته شد.
این مقبره، با ارتفاع حدود ۴۵ متر، سقف هرمیشکل پلکانی، ۳۶ ستون یونی و مجسمه ارابه چهار اسبه در رأس، قرنها نگاه مسافران دریای اژه و مورخان دنیای باستان را به خود جلب میکرد. همین ترکیب منحصربهفرد معماری و هنر باعث شد آرامگاه هالیکارناسوس در فهرست عجایب هفتگانه جهان باستان قرار بگیرد و تا امروز هم در متون تاریخی و گردشگری، از آن بهعنوان یکی از نمادهای شکوه دنیای قدیم یاد شود.
ریشه واژه Mausoleum از مقبره ماسولوس
در زبانهای اروپایی، واژه Mausoleum برای اشاره به مقبرههای بزرگ و پرشکوه استفاده میشود و ریشه این واژه مستقیما به ماسولوس و آرامگاه او در هالیکارناسوس برمیگردد. مورخان رومی مانند پلینیوس بزرگ، در توصیف این بنا آنقدر از آن تمجید کردهاند که نام فرمانروا (Mausolus) بهتدریج به اسم عام برای ایننوع سازهها تبدیل شد.
به زبان ساده، هر بار کلمه «مازولیوم» را میشنویم، در واقع داریم میراث زبانی و معماری آرامگاه هالیکارناسوس را تکرار میکنیم؛ بنایی که امروز فقط بقایایش را در بدروم و نمونهای از مجسمهها و نقشبرجستههایش را در موزه بریتانیا میبینیم.
جایگاه آرامگاه در لیست عجایب هفتگانه جهان باستان
آرامگاه هالیکارناسوس در کنار هرم بزرگ جیزه، باغهای معلق بابل و معبد آرتمیس، یکی از ۷ عجایب مشهور دنیای باستان بود. ویژگی متمایز آن، نه فقط اندازه، بلکه ترکیب مجسمهسازی و معماری در یک سازه یادمانی بود؛ موضوعی که برای یونانیان و مورخان رومی بسیار چشمگیر بود.
عجیبه | مکان | وضعیت فعلی |
هرم بزرگ جیزه | مصر | موجود |
باغهای معلق بابل | عراق | ویران شده |
مجسمه زئوس | یونان | ویران شده |
معبد آرتمیس | ترکیه | بقای اندک |
آرامگاه هالیکارناسوس | ترکیه (بدروم) | بقایای آن موجود |
مجسمه رودس | یونان | ویران شده |
فانوس اسکندریه | مصر | ویران شده |
همین جایگاه باعث شده در بیشتر راهنماهای سفر که توضیح میدهند بدروم کجاست از آرامگاه هالیکارناسوس بهعنوان یکی از مهمترین جاذبههای تاریخی شهر نام برده شود.
تاریخچه ساخت آرامگاه هالیکارناسوس در بدروم
پس از مرگ ماسولوس در سال ۳۵۳ قبل از میلاد، آرتمیس دوم تصمیم گرفت بنایی برای او بسازد که «مانندش در دنیا نباشد»؛ بنابراین بهترین معماران و مجسمهسازان یونان را به هالیکارناسوس دعوت کرد. نتیجه این همکاری، پروژهای سهساله بود که در سالهای ۳۵۳ تا ۳۵۰ قبل از میلاد تکمیل شد و تا حدود هزار و 800 سال بعد، تقریبا دستنخورده باقی ماند.
آغاز پروژه پس از مرگ ماسولوس
مرگ ماسولوس، نهفقط برای آرتمیس بلکه برای کل کاریا شوک بزرگی بود. آرتمیس برای تثبیت جایگاه خود و گرامیداشت یاد همسر–برادرش، ساخت آرامگاهی باشکوه را در دستور کار قرار داد؛ آرامگاهی که در آنزمان، ترکیبی از پروژه سیاسی، هنری و تبلیغاتی بهشمار میرفت.
آرتمیس دوم؛ زنی که عشق را با معماری جاودانه کرد
آرتمیس دوم تنها یک ملکه داغدیده نبود؛ او زنی باهوش و سیاستمدار بود که میدانست بنایی در این سطح، چطور میتواند نام کاریا و خاندانش را تا قرنها در متون تاریخی زنده نگه دارد. او بودجه عظیمی را صرف این پروژه کرد و اجازه داد معماران و مجسمهسازان، بهترین ایدههای خود را بدون محدودیت مالی اجرا کنند؛ از این جهت، آرامگاه هالیکارناسوس را میتوان یکی از اولین «پروژههای پرستیژی» تاریخ دانست.
معماران و هنرمندان بزرگ آرامگاه
چند تن از معروفترین معماران و مجسمهسازان یونانی در ساخت این آرامگاه نقش داشتند:
- ساتیروس و پیتیوس؛ معماران اصلی طراحی و سازه
- اسکوپاس؛ مجسمهساز دیواره شرقی
- پراکسیس؛ مسئول تزئینات مجسمهای دیواره شمالی
- تیموتئوس؛ مجسمهساز دیواره جنوبی
- لئوکارس؛ مجسمهساز دیواره غربی
ترکیب این نامها باعث شده برخی مورخان، آرامگاه هالیکارناسوس را شبیه «گالری زنده هنر هلنیستی روی یک بنا» توصیف کنند.
مراحل ساخت و زمان تکمیل
ساخت این سازه عظیم در حدود سه سال انجام شد؛ ابتدا سکوی سنگی عظیم و دیوارهای محوطه ساخته شد، سپس اتاق مقبره مرکزی بنا و در ادامه، ستونها، سقف هرمی و نهایتا مجسمه ارابه چهار اسبه در قله به آن افزوده شد. گفته میشود حتی پس از مرگ آرتمیس، هنرمندان کار را ادامه دادند تا پروژهای که شهرت آن را میخواستند، نیمهتمام نماند.
آرامگاه هالیکارناسوس در بدروم
ماسولوس کیست؟ فرمانروای کاریا و بنیانگذار هالیکارناسوس
برای فهمیدن چرایی ساخت چنین مقبره عظیمی، باید خودِ ماسولوس را بشناسیم. ماسولوس ساتراپ (فرماندار) ایرانیِ ایالت کاریا در دوره هخامنشی بود که از سال ۳۷۷ تا ۳۵۳ قبل از میلاد بر این منطقه در جنوبغربی آسیای صغیر (ترکیه امروزی) حکومت کرد. او پایتخت را از میلاس به هالیکارناسوس منتقل کرد و این شهر بندری را به یکی از مراکز مهم تجاری و سیاسی دریای اژه تبدیل نمود.
ازدواج او با خواهرش آرتمیس دوم همزمان رابطه خانوادگی و سیاسی را مستحکم کرد و پس از مرگ ماسولوس، همین پیوند احساسی و سیاسی بود که انگیزه ساخت آرامگاهی در این ابعاد را به آرتمیس داد.
زندگی و دوران حکومت ماسولوس
ماسولوس اگرچه زیر چتر امپراتوری هخامنشی حکومت میکرد، اما عملا در اداره کاریا استقلال زیادی داشت و مانند یک شاه محلی رفتار میکرد. او با توسعه بندر هالیکارناسوس، ساخت دیوارهای دفاعی، گسترش شهر و بهرهبرداری از موقعیت استراتژیک در حاشیه دریای اژه، این منطقه را به مرکز مهمی در تجارت و سیاست تبدیل کرد.
این شکوفایی سیاسی و اقتصادی توجیه میکند که چرا برای دفن چنین فرمانروایی، یکی از گرانبهاترین و پیچیدهترین پروژههای معماری جهان باستان طراحی شد.
ازدواج ماسولوس و آرتمیس؛ داستان عشقی پشت یک مقبره باشکوه
آرتمیس دوم، هم خواهر و هم همسر ماسولوس بود؛ ازدواجی که در میان خاندانهای حاکم آن دوره برای حفظ قدرت و ثروت مرسوم بود. روایتهای تاریخی – هرچند آمیخته با اسطوره – از عشق عمیق آرتمیس به ماسولوس میگویند؛ عشقی که پس از مرگ او، به ساخت آرامگاه هالیکارناسوس بهعنوان یادمانی جاودانه منجر شد.
بهگفته برخی منابع، آرتمیس آنقدر در غم او فرو رفت که خاکستر ماسولوس را با نوشیدنی خود آمیخت و نوشید تا بهنوعی با او یکی شود؛ هرچند این روایت بیشتر جنبه افسانهای دارد، اما در هر صورت به شکلگیری روایتی احساسی در پس این سازه باشکوه کمک کرده است.
نقش ماسولوس در تبدیل هالیکارناسوس به پایتخت کاریا
انتقال پایتخت به هالیکارناسوس، ساخت دیوارهای بلند دفاعی، بندر نظامی و سازههای عمومی مختلف، این شهر را از یک بندر عادی به مرکز قدرت کاریا تبدیل کرد. همین زیرساختها بعدها بستری شد تا آرامگاه هالیکارناسوس بر روی تپهای مشرف به شهر ساخته شود؛ جایی که از خشکی و دریا قابل مشاهده بود و حضور فرمانروا را حتی پس از مرگ، بر شهر تحمیل میکرد.
معماری و ساختار آرامگاه هالیکارناسوس؛ شاهکار هنر یونانی
معماری آرامگاه هالیکارناسوس، ترکیبی بینظیر از عناصر یونانی (ستونهای یونی)، مصری (حجم هرمی) و آناتولیایی (پایه سنگی عظیم) بود. نتیجه این ترکیب، بنایی بود که هم از دور و هم از نزدیک، چشم را خیره و در عین حال، پیام قدرت و جاودانگی را منتقل میکرد.
ابعاد و اندازههای دقیق آرامگاه
طبق منابع تاریخی و مطالعات باستانشناسی، ویژگیهای فنی این آرامگاه بهصورت زیر بوده است:
مشخصه | اندازه |
ارتفاع کل | حدود ۴۵ متر |
ابعاد پایه | ۳۸×۳۲ متر |
تعداد ستونها | ۳۶ ستون یونی |
ارتفاع ستونها | حدود ۱۱ متر |
محیط پایه | حدود ۱۲۵ متر |
مساحت کل | حدود ۱۲۰۰ متر مربع |
جدول ابعاد و اندازههای دقیق آرامگاه هالیکارناسوس
این ابعاد باعث میشد آرامگاه هالیکارناسوس حتی از بسیاری معابد یونانی هم چشمگیرتر بهنظر برسد و مانند یک «معبد–مقبره» عظیم در قلب شهر بدروم قدیم خودنمایی کند.
پنج لایه معماری آرامگاه از پایه تا قله
برای درک بهتر معماری آرامگاه، میتوان آن را به پنج لایه اصلی تقسیم کرد
- لایه اول – پایه سنگی (حدود ۲۰ متر)
سکوی عظیم سنگی با پلههای مرمری و دیوارهای ضخیم که کل سازه روی آن قرار داشت؛ در اطراف آن مجسمه شیرها و پیکرههای نگهبان نصب شده بود. - لایه دوم – اتاق مقبره (Cella/Naos)
در مرکز سکو، اتاقی مستطیلی برای قرار دادن تابوت ماسولوس و آرتمیس ساخته شده بود؛ دیوارهای این فضا با نقشبرجستهها و تزئینات سنگی آراسته شده بود. - لایه سوم – ستونهای یونی (۳۶ ستون به ارتفاع ۱۱ متر)
ردیف ستونهای یونانی، دور تا دور اتاق مقبره را فرا میگرفت و در فضای بین ستونها، مجسمههای انسانی و اساطیری نصب شده بود. - لایه چهارم – سقف هرمی پلکانی (حدود ۹ متر)
یک هرم پلکانی ۲۴ سطحی که بهتدریج به سمت بالا جمع میشد و سقف کلی سازه را شکل میداد. - لایه پنجم – مجسمه ارابه چهارتاسبه (حدود ۵ متر)
در بالاترین نقطه، مجسمهای از یک ارابه چهاراسب (Quadriga) قرار داشت که ماسولوس و آرتمیس بر آن سوار بودند و بهنوعی، بر شهر و بندرگاه نظارت میکردند.
این ساختار پلهپله، هم استحکام سازه را تأمین میکرد و هم چشم ناظر را از پایین به بالا هدایت میکرد؛ انگار بیننده در حال صعود بصری از دنیای انسانها به سوی جهان خدایان است.
پنج لایه معماری آرامگاه از پایه تا قله
مجسمهها و نقشبرجستههای هنری آرامگاه
کارت ویزیت واقعی این آرامگاه، مجسمهها و نقشبرجستههای بینظیر آن بود. روی دیوارهها و در میان ستونها، صحنههایی از:
- نبرد آمازونها با یونانیان (Amazonomachy)
- جنگ لاپیتها و سانتورهای نیمهانسان–نیمهاسب (Centauromachy)
- خدایان و ایزدبانوان المپ
- سربازان و شیرهای نگهبان
به تصویر کشیده شده بود. بخشی از این نقشبرجستهها امروز در سالن ۲۱ موزه بریتانیا به نمایش گذاشته شده و برای علاقهمندان به هنر یونانی، یکی از مهمترین مجموعهها بهشمار میآید.
مجسمههای آرامگاه هالیکارناسوس
مواد ساختمانی و تکنیکهای ساخت
بخش اعظم سازه از سنگ آهک و مرمر محلی ساخته شده بود؛ مرمر سفید برای قسمتهای بیرونی، ستونها و مجسمهها استفاده میشد تا در نور آفتاب بدروم برق بزند و از دور هم جلب توجه کند. استفاده از تکنیکهای سنگتراشی پیشرفته و اتصال دقیق بلوکها، دلیل مقاومت نسبتا طولانی بنا در برابر زلزلهها و شرایط آبوهوایی بوده است.
آرامگاه هالیکارناسوس
کشفیات باستانشناسی آرامگاه هالیکارناسوس از ۱۸۵۶ تا امروز
اگر امروز میتوانیم با دقت از ابعاد، ساختار و تزئینات آرامگاه حرف بزنیم، بخش مهمی از آن را مدیون باستانشناسان قرن نوزدهم و بیستم هستیم.
کاوشهای چارلز توماس نیوتن (۱۸۵۶–۱۸۵۷)
در دهه ۱۸۵۰، چارلز توماس نیوتن از طرف موزه بریتانیا به بدروم فرستاده شد تا محل دقیق آرامگاه را پیدا و کاوش کند. او با ترکیب منابع تاریخی یونانی–رومی و گفتوگو با ساکنان محلی، موقعیت تقریبی را تشخیص داد و با خرید زمینهای اطراف، حفاری را آغاز کرد.
در نتیجه این کاوشها، بخشهایی از پایه سنگی، اتاق مقبره، ستونها، مجسمه شیرها، قطعاتی از ارابه و نقشبرجستههای طولانی کشف و به لندن منتقل شد. امروز میتوانید بخش چشمگیری از این کشفیات را در سالن ۲۱ موزه بریتانیا ببینید.
حفاریهای دانمارکی و پروژههای بعدی
در قرن بیستم، باستانشناسان دانمارکی و ترک، حفاریهای تکمیلی انجام دادند و اطلاعات بیشتری درباره نقشه سازه، پیسنگها و نحوه قرارگیری اتاق مقبره بهدست آوردند. همچنین در سالهای اخیر، پروژههای مستندسازی سهبعدی و مرمت محوطه، باعث شده بازدیدکنندگان امروز تصویر روشنتری از ساختار اصلی آرامگاه بهدست آورند.
آرامگاه هالیکارناسوس
آثار باقیمانده از آرامگاه هالیکارناسوس در موزههای سراسر دنیا
آنچه امروز از این شگفتی باستانی میبینیم، ترکیبی است از بقایای در محل آرامگاه، مجموعهای از آثار در موزه بریتانیا و اشیا و مدلهایی در موزه باستان شناسی بدروم.
موزه بریتانیا لندن؛ مهمترین مجموعه آثار آرامگاه
بخش بزرگ نقشبرجستهها، مجسمهها و قطعات معماری آرامگاه، در سالن ۲۱ موزه بریتانیا نگهداری میشود. در این سالن میتوانید ببینید:
- مجسمه نسبتا کامل ماسولوس
- مجسمههای آرتمیس و سایر پیکرهها
- نقشبرجستههای نبرد آمازونها و سانتورها
- بخشهایی از ستونها و سرستونها
ورودی موزه بریتانیا رایگان است و اگر به لندن سفر کنید، بازدید از این سالن، مکمل مناسبی برای تجربه شما در بدروم خواهد بود.
سالن 21 موزه لندن
موزه باستان شناسی زیر آب بدروم
در خود بدروم، بخشی از یافتهها و مدلهای بازسازیشده آرامگاه در موزه باستان شناسی زیر آب (واقع در قلعه سنت پیتر) قرار دارد. این موزه که در راهنمای جاهای دیدنی بدروم بهعنوان یکی از مهمترین جاذبهها معرفی شده، علاوه بر کشفیات زیرآبی، ویترینهایی را به تاریخ هالیکارناسوس و آرامگاه اختصاص داده است.
موزه باستان شناسی زیر آب بدروم
ویرانههای موجود در محل آرامگاه
در محل اصلی آرامگاه، امروز یک محوطه روباز موزهای وجود دارد که شامل:
- بقایای پایه سنگی و دیوارههای سکوی اصلی
- تکههای ستونها و بلوکهای مرمر
- مدل سهبعدی بازسازیشده آرامگاه
- تابلوهای توضیحی چندزبانه
این محوطه اگرچه دیگر شکوه گذشته را ندارد، اما برای علاقهمندان به تاریخ، فرصتی فراهم میکند تا با کمک مدلها و توضیحات، شکل اولیه آرامگاه را در ذهن خود احیا کنند.
ویرانههای موجود در محل آرامگاه
آدرس دقیق و موقعیت مکانی آرامگاه هالیکارناسوس بدروم
محوطه آرامگاه در بخش مرکزی شهر بدروم قرار دارد و برای رسیدن به آن گزینههای مختلفی وجود دارد:
- پیاده از مرکز شهر بدروم (حدود ۱۵ دقیقه)
- استفاده از دولموشهای شهری که در خیابانهای اصلی تردد میکنند
- تاکسی از هتل یا بندر (۵–۱۰ دقیقه)
- گنجاندن بازدید از آرامگاه در برنامه تور شهری بدروم یا تورهای ترکیبی.
آدرس: Turgutreis Cd., Tepecik Mevkii, 48440 Bodrum/Muğla, Turkey
فاصله تا مرکز شهر بدروم: حدود ۱٫۵ کیلومتر (۱۵ دقیقه پیاده)
فاصله تا بندر و قلعه سنت پیتر: حدود ۵۰۰ تا ۷۰۰ متر
ساعات کاری و زمان مناسب بازدید
محوطه آرامگاه معمولا همه روزها بهجز دوشنبه باز است و ساعات کار آن بین ۸:۳۰ تا ۱۷:۰۰ اعلام میشود. ساعات بازدید در تابستان ممکن است کمی طولانیتر باشند اما بهصورت کلی بهترین زمان بازدید، صبح زود یا ساعات پایانی بعدازظهر است تا گرمای ظهر بدروم اذیتتان نکند. در محوطه آرامگاه امکانات پایه در دسترس است، مانند:
- تابلوهای راهنما و توضیحی
- فضاهای سایه برای استراحت کوتاه
- سرویس بهداشتی
- فروش محدود سوغات
اینجا یک موزه روباز کوچک است، پس انتظار یک مجموعه بزرگ با خدمات گسترده نداشته باشید؛ در عوض، روی تجربه نزدیک شدن به یکی از مهمترین سایتهای تاریخی تمرکز کنید.
هزینه سفر و بلیط ورودی بازدید از آرامگاه هالیکارناسوس
هزینه بازدید از خود آرامگاه نسبت به سایر بخشهای سفر به بدروم، رقم بزرگی نیست؛ اما اگر بخواهید یک برنامه منظم برای بازدید تاریخی در نظر بگیرید، بهتر است برآوردی از مخارج داشته باشید:
- بلیط ورودی آرامگاه: حدود ۲۰۰–۳۰۰ لیر برای بزرگسالان و کودکان زیر ۱۲ سال معمولا رایگان یا با تخفیف قابلتوجه
- تاکسی رفتوبرگشت از مرکز شهر: حدود ۱۵۰–۲۰۰ لیر
- نوشیدنی و تنقلات سبک: ۵۰–۱۰۰ لیر
اگر بازدید از قلعه سنت پیتر و موزه زیرآب را هم اضافه کنید، مجموع بلیطها کمی بیشتر خواهد شد، اما میتوانید با استفاده از Museum Pass ترکیه، هزینه را بهصرفهتر کنید.
این قیمت ممکن است با توجه به فصل و سیاستهای وزارت فرهنگ و گردشگری ترکیه کمی تغییر کند، بنابراین بهتر است قبل از سفر اطلاعات رسمی و بهروز را چک کنید. اگر با تور بدروم سفر کنید، معمولا برنامه بازدید از جاذبههای تاریخی در قالب تورهای شهری یا گشتهای نیمروزه به شما پیشنهاد میشود. در نهایت، این بخش از سفر، در مقایسه با هزینه هتل، پرواز و تور، سهم کوچکی از بودجه شما را تشکیل میدهد اما ارزش تاریخی و تجربی بسیار بالایی دارد.
جاذبه های دیدنی بدروم نزدیک آرامگاه هالیکارناسوس
یکی از مزیتهای بازدید از آرامگاه این است که میتوانید در همان روز، چند جاذبه مهم دیگر بدروم را هم ببینید. در جاهای دیدنی بدروم، این جاذبهها بهخوبی توضیح داده شدهاند، اما برای برنامهریزی سریع، این گزینهها را در نظر بگیرید:
- قلعه سنت پیتر و موزه باستانشناسی زیرآب (حدود ۵۰۰ متر)
- آمفیتئاتر باستانی بدروم با چشمانداز خلیج (حدود ۱ کیلومتر)
- دروازه میندوس، باقیمانده دیوارهای دفاعی هالیکارناسوس (حدود ۱٫۲ کیلومتر)
- بازار قدیم بدروم و مراکز خرید برای خرید سوغات و تجربه فضای محلی
اگر میخواهید یک روز کامل را به تاریخ و فرهنگ بدروم اختصاص دهید، ترکیب آرامگاه هالیکارناسوس، قلعه سنت پیتر و آمفیتئاتر، انتخابی ایدهآل است.
جاذبههای نزدیک آرامگاه هالیکارناسوس
بهترین زمان سفر به بدروم برای بازدید از آرامگاه هالیکارناسوس
آبوهوای بدروم مدیترانهای است؛ تابستانهای گرم و خشک و زمستانهای ملایم دارد. برای بازدید راحت از جاذبههای روباز مانند آرامگاه هالیکارناسوس، معمولا بهار (آوریل تا ژوئن) و پاییز (سپتامبر و اکتبر) بهترین زمانها هستند.
در این فصلها، دما بین حدود ۱۸ تا ۲۶ درجه است و علاوه بر بازدید از اماکن تاریخی، میتوانید از ساحل و تفریحات آبی هم لذت ببرید. در تابستان، گرما و شلوغی ممکن است کمی آزاردهنده باشد، اما اگر اهل تفریحات شبانه و سواحل شلوغ هستید، میتواند انتخاب مناسبی باشد؛ در اینصورت حتما سری هم به تفریحات شبانه بدروم بزنید.
نکات مهم و توصیههای کاربردی برای بازدید از آرامگاه
برای اینکه بازدید شما از آرامگاه هالیکارناسوس راحتتر و لذتبخشتر باشد، بهتر است چند نکته ساده اما مهم را رعایت کنید:
- کفش راحت و مناسب پیادهروی بپوشید؛ مسیر محوطه و سطح سنگها ممکن است ناهموار باشد.
- کلاه، عینک آفتابی و کرم ضدآفتاب را فراموش نکنید؛ بهخصوص در بهار و تابستان.
- آب همراه داشته باشید، چون در محوطه انتخاب زیادی برای خرید نوشیدنی وجود ندارد.
- سعی کنید صبح زود یا اواخر بعدازظهر بروید تا هم از گرما در امان باشید و هم بتوانید عکسهای بهتری بگیرید.
در کنار اینها، اگر علاقهمندید سفر تاریخیتان را کاملتر کنید، قبل از بازدید، راهنمای سفر به بدروم ترکیه را بخوانید تا بدانید بدروم کجاست و دقیقتر برنامهریزی کنید.
بازدید از آرامگاه هالیکارناسوس
ترکیب سواحل اژه و تاریخ هالیکارناسوس با تورهای برسام
اگر ترجیح میدهید بهجای برنامهریزی جداگانه برای هر جاذبه، یک برنامه منسجم در اختیار داشته باشید، رزرو تور بدروم بهترین گزینه است. در بسیاری از این تورها، گشت شهری یا برنامههای اختیاری برای بازدید از جاهای دیدنی بدروم مثل قلعه سنت پیتر، موزه زیر آب، آرامگاه هالیکارناسوس، آمفیتئاتر باستانی و بازار قدیم، در نظر گرفته شده است. همچنین تیم برسام سیر با تجربه و تخصص در برگزاری تورهای ترکیه، میتواند به شما کمک کند تا علاوه بر استراحت در هتلهای ساحلی، سفری غنی از نظر تاریخی و فرهنگی هم داشته باشید.اگر دوست دارید همزمان از سواحل، تفریحات آبی، مراکز خرید و یکی از مهمترین آثار باستانی جهان دیدن کنید، همین حالا از طریق صفحه تور بدروم یا تماس با کارشناسان برسام سیر، برای رزرو یا دریافت مشاوره رایگان اقدام کنید.
